MS Belirtileri
Bilişsel sorunlar
MS beynin herhangi bir kısmını etkileyebildiğinden, “düşünme” diye adlandırdığımız alanda sorunlara neden olabilir: bellek, planlama, öngörü ve karar verme. Sıklıkla küçük sorunlar görülür ve MS hastalarının çoğunu etkiler. Genellikle belirtiler sinsi olup, soyut düşünme, bellek, dikkat, sözcük bulma ya da bilgiyi kullanma özelliklerini etkiler. Anıların anımsanması, akıl yürütme ve konsantrasyon ile ilgili sorunlar olabilir. Küçük sorunlar yaşayan hastalar bunların farkına varabilir fakat şiddetli olgularda duruma karşı içgörü ortadan kalkabilir.
Bilişsel sorunlarla uğraşmak
Bu sorunların etkisi kişinin yaşamına ve bir dereceye kadar da, belleklerine ve açık düşünme yeteneklerine ne kadar güvendiklerine bağlıdır. Her koşulda, bellek ve konsantrasyon açısından yardımcı olmak üzere atılabilecek birçok adım vardır:
Konsantrasyonu bozduğu ve bellek boşlukları yarattığı için stres ve yorgunluktan kaçınmak
İş yaparken liste yapmak; örneğin alışverişe çıkarken
Randevu ve önemli olaylar için günlük tutulması
Not defteri tutmak
Evde ve işyerinde her şeyin aynı yerde durmasını sağlamak
Dikkat dağılmasını önlemek için sakin yerlerde sohbet etmek
Bilgileri tekrarlamak ve önemli noktaları not almak
Aile ve arkadaşlarınızın sorunlarınızın farkında olmasının size yardımcı olabileceğinden emin olun
Gerekirse uygun işler için uzman görüşüne başvurun
Referans Metni
Schapiro R. Symptom Management in Multiple Sclerosis. Demos Medical Publishing Co, New York 1998:103-105.
