Sık Sorulan Sorular
Çocuk sahibi olabilir miyim?
Eşlerden biri ya da her ikisi MS hastası olduğunda, çocuk sahibi olma kararı dikkatle düşünülmelidir . Çiftlerin birçoğu, çocuklarının da MS hastası olmasından endişelenmektedir. Ebeveynlerden biri MS hastası olduğunda MS’in genetik olarak geçme riski nüfusun geneline kıyasla biraz daha yüksektir, fakat bu risk yine de çok düşüktür.
MS hastalığının kalıtsal durumu kesin olmadığından, MS hastası kişilerin akrabaları, ailesinde hiç MS hastası olmayan genel nüfusa oranla daha yüksek risk altındadır. MS hastalığı üzerine yapılan aile araştırmaları, ebeveynlerinden biri MS hastası olan bir çocuğun - eğer ailede bu hastalığa sahip tek kişi bu ebeveyn ise - yaşamı boyunca MS geliştirme riskinin %1-5 arasında olduğunu göstermektedir. Birden fazla aile üyesinde ve/veya hem anne hem baba tarafında MS hastalığı olması halinde, risk derecesi çeşitlilik gösterecektir(1).
Çocuk sahibi olma kararının uzun vadeli sonuçları da göz önünde bulundurulmalıdır. Hastalığın mevcut ve gelecekteki durumu, ebeveynlerin çocukların bakım ve gelişimine katılabilme durumları, aile ve arkadaşlardan alınabilecek destek potansiyeli ve mali güvence durumu değerlendirilmelidir.
Hamilelikte atak riskinin arttığına dair herhangi bir işaret bulunmamaktadır. Görünüşe göre, hamilelik sırasında atak riski azalmakta, bebeğin doğumundan sonraki ilk altı ayda bu oran yükselmektedir. MS’in üremeyi etkilediği ve düşük, doğum kusurları ve ölü doğum riskini artırdığına dair herhangi bir kanıt bulunmamaktadır(2).
Tüm MS hastaları tarafından kullanılan belli ilaç tedavileri bulunmasa da, alevlenmeler ve MS belirtilerinin tedavisinde kullanılan çeşitli ilaç tedavileri bulunmaktadır. Bunların bazıları (ya da kombinasyonları), fetusun gelişiminde zararlı olabilir. Ayrıca, özel diyetler ve/veya çeşitli başka tedavileri (tıbbi gözetim altında ya da gözetimsiz) izleyen bazı kişiler, bunların MS hastalığında yararlı olduğunu bildirmişlerdir. Bebek isteyen ebeveynler, fetusun gelişimine potansiyel zararlarını değerlendirmek amacıyla tüm tedavi ve ilaç tedavilerini doktorlarıyla görüşmelidirler.
Hamileliğin ne uzun vadeli özürlülüğe, ne de hastalığın uzun vadedeki seyrine olumsuz etkileri var gibi görünmemektedir(3),(4). Doğum sonrasında, emzirme atak oranını artırıyormuş gibi görünmemektedir, fakat ciddi yorgunluğa neden olabilir(5).
Çocuk sahibi olma kararı tüm olasılıklar düşünülmeden verilmemelidir. MS aile işlevlerini etkileyebilir ve yapılacak düzenlemelerde çocukların genel sağlığı ilk sırada gelmelidir. Çocuk yetiştirmenin uzun vadeli bir sorumluluk olduğu çok önemlidir ve çiftlerin, sadece hamilelik ve bebeklik dönemine yoğunlaşmak yerine, aktif olarak çocuk yetiştirecekleri 18 yıl boyunca MS’in etkilerini göz önünde bulundurmaları gerekmektedir. MS hastalığını anlamanın ve uzun vadede bir destek sistemi oluşturmanın, MS hastalığı bulunmayan bir ailedekinden daha gerekli olduğunu kabul etmelisiniz. Anne baba olma kararı öncelikle bir aile kurma isteğine bağlı olmalıdır ve fazladan birtakım değerlendirmeler yapmanızı gerektirse de, MS hastalığı tek başına kısıtlayıcı olmamalıdır.
Referanslar
1 Paty DW, Ebers GC (Editors). Multiple Sclerosis. F.A Davis Co, Philadelphia, 1998:572 p
2 Lorenzi AR, Ford HL. Multiple sclerosis and pregnancy. Postgraduate Medical Journal 2002;78:460-464.
3 Elenkov IJ, Wilder RL et al. IL-12, TNF-α, and Hormonal Changes during Late Pregnancy and Early Postpartum: Implications for Autoimmune Disease Activity during These Times. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism 2001;86(10):4933-4938.
4 Confavreux C, Hutchinson M et al. Rate of pregnancy-related relapse in multiple sclerosis. The New England Journal of Medicine 1998;339(5):285-291.
5 Pisacane A, et al. Breastfeeding and multiple sclerosis, British Medical Journal 1994;308:1411-1412.
Bu metin www.msif.org adresindeki bilgilere dayanmaktadır.
